Geschiedenis

Augustanakerk en Pniëlgemeente

De huidige Augustanagemeente is een samenwerking van het Brandpunt Augustana van de Evangelisch-Lutherse Gemeente Amsterdam, en de protestantse wijkgemeente Pniël van de Protestantse Kerk Amsterdam. De kerkdiensten en alle verdere activiteiten worden gezamenlijk georganiseerd, waarbij de beste elementen uit de diverse tradities bij elkaar komen.

Het Brandpunt Augustana
Het Brandpunt Augustana is één van de brandpunten van de Evangelisch-Lutherse Gemeente Amsterdam. Vanaf het begin hebben de Lutheranen van de Augustanakerk het verband tussen kerk en cultuur gezocht. Heel bewust wilde men kerk zijn in de wijk. Laagdrempeligheid en gezelligheid waren altijd belangrijk voor vele van de activiteiten in de Augustana.

De Pniëlkerkgemeente
Deze wijkgemeente van de Protestantse Kerk Amsterdam bestaat uit gereformeerden uit de Pniëlkerk en Bethelkerk en hervormden uit de Opstandingskerk (in de volksmond bekend als de Kolenkit). De Pniëlkerkgemeente heeft ongeveer 600 leden. De gemeente kenmerkt zich vanouds door een combinatie van bijbelse prediking en gerichtheid op wijk en wereld. Al jaren wordt er samengewerkt met de lutheranen van de Augustanakerk.

De samenwerking
De bevolkingsstructuur van de wijk is in de laatste jaren sterk veranderd, en met haar het karakter van onze gemeente. De Augustanakerk in Amsterdam-West is tegenwoordig omgeven door vele andere culturele en godsdienstige gemeenschappen. In de laatste jaren hebben zich veel dertigers in deze buurt gevestigd. Bos en Lommer is volop in ontwikkeling. Daarop wil de Augustanakerk inspelen!

Het gebouw

De Augustanakerk ligt in de wijk Bos en Lommer, een van de 'tuinsteden' die in de jaren vijftig en zestig gebouwd werden in het westen van de stad. De kerk is in dezelfde tijd gebouwd.

De naam van de kerk

In 1954 was er al een naam voor deze kerk: "Augustana". Dit naar de 'Confessio Augustana', de Augsburgse Belijdenis, het geschrift waar het in de zestiende eeuw allemaal mee begonnen is. Om een lang verhaal kort te maken: dit geschrift is de basis geweest van de stroming die de Evangelisch-Lutherse Kerk geworden is. En nog steeds dragen officiële stukken een stempel waarop dit vermeld staat: 'toegedaan de Augsburgse Belijdenis'. Vandaar Augustana.

Het pand zelf

Aan de kerk zijn verschillende ruimten (voor vergaderingen en clubs) verbonden. Deze ruimten zijn verbonden met de kerk enerzijds en met de pastorie en kosterij anderzijds. Na de vestibule komt men bij binnenkomst eerst in de grote ontmoetingshal die een belangrijke rol in het gemeente-leven speelt. Deze hal wordt door glazen deuren van de eigenlijke kerkruimte gescheiden.
Een ander opvallend element in dit gebouw is het liturgisch centrum. In al zijn soberheid straalt deze een grote eenheid uit. In deze ruimte bevindt zich ook een glas in lood raam dat door de architect ontworpen is.

De klokken

In de klokkentoren hangt sinds 1 april 1962 een drietal klokken. De klokken zijn door klokkengieterij Concordia in Midwolda gegoten.

De klokken dragen de volgende namen:

• Sola Scriptura (alleen de Schrift)
• Sola Fide (alleen het Geloof)
• Sola Gratia (alleen de Genade)

Het zijn een drietal kern-uitspraken uit de theologie van Martin Luther. Zij roepen ons iedere week op tot samenkomst in de dienst.

Mozaïk

In 1986 werd in de kerk een mozaïek aangebracht dat voordien een tiental jaren in het Luthers Weeshuis aan de Weteringschans had gehangen. Deze afbeelding van de Goede Herder is gemaakt door Ds. P.H.G.C. Kok en zijn echtgenote Mevr. D.A. Kok-Meulenbroek.

Glas-in-lood-ramen

In het liturgisch centrum bevindt zich een glas-in-lood-raam dat door de architect van de Augustanakerk, F.B. Jantzen, ontworpen is.
In 1994 zijn er aan het Brandpunt Augustanakerk enige ramen geschonken. Vanuit het voormalig wijkgebouw in de Van Boetselaarstraat kwam één raam met een Lutherzwaan.
Verder vindt u in de ontmoetingshal een aantal fragmenten van de allereerste ramen uit de Lutherse Diakonessenkapel: een tweetal engelen en de Heilige Geest als duif (de laatste hangt vanwege de beschrijving in het Evangelie van de doop van Christus bij het doopvont).
Ter gelegenheid van het jubileum zijn er in de hal 6 ramen geplaatst afkomstig uit het Maarten Luther Huis. De ramen zijn gemaakt door de glazenier Ds. P.H.G.C. Kok en beelden o.a. uit, verwijzingen naar het H. Avondmaal en de H. Doop, maar ook de lijdenswerktuigen en het lege kruis van Pasen.

Het orgel

In oktober 1966 werd het grote orgel in gebruik genomen. Tot die tijd moest de kerk zich behelpen met een klein orgel en een harmonium. Het grote orgel werd gebouwd door de Gebr. van Vulpen in Utrecht en telt met zijn 19 registers zo’n 1150 pijpen, verdeeld over Hoofdwerk, Borstwerk en Pedaal. Het is een typisch neobarok orgel van een goede kwaliteit.  In april 1994 vond een herintonatie plaats waardoor het klankbeeld een minder fel en wat ronder karakter kreeg. Het orgel is in de eerste plaats aangeschaft voor het gebruik in de zondagse dienst.
Sinds 2011 is de gemeente ook in het bezit van een kistorgel van de befaamde firma Klop.  Dit orgel kan functioneren als onderdeel van een groter instrumentaal ensemble, zoals bij de cantatediensten van Bach in Bos & Lommer en bij verschillende concerten van Klassiek in West. Daarnaast is het geschikt voor de begeleiding van Augustanacantorij Cantate, en zelfs draagkrachtig genoeg voor het begeleiden van de gemeentezang.